Depresja



Depresja boli

 

Depresja jest chorobą o światowym zasięgu – choruje na nią ponad 300 mln ludzi. Depresja jest czymś innym niż tylko wahaniami nastroju i emocjami, wywoływanymi przez codzienne trudności.

Szczególnie długotrwała depresja o średnim lub dużym nasileniu może skutkować poważnymi zdrowotnymi problemami.

Przynosi chorym ogromne cierpienie i poważnie zaburza ich funkcjonowanie w szkole, pracy, w rodzinie.

Co gorsza może też prowadzić do samobójczej śmierci. Blisko 800 000 osób umiera co roku w wyniku samobójstw. Samobójstwo jest drugim najczęstszym powodem śmierci osób w wieku 15-29 lat.

 

 

 

J. K. Rowling, autorka serii „Harry Potter”:

 

Tak trudno opisać depresję komuś, kto nigdy jej nie doświadczył.

To nie jest smutek. Znam smutek. Smutek da się przepłakać i przeżyć.

Depresja to jakby zimna nieobecność uczuć – wewnętrzna pustka.

Tacy są właśnie Dementorzy” [postaci z książki pozbawiające ludzi radości i szczęścia].

 

 

 

 

Smutek i uczucie pustki, które nie mijają w ciągu kilku tygodni mogą być oznaką depresji.

 

 

 

Najważniejsze inne symptomy:

 

  •  Nadmierna irytacja drobnymi sprawami
  • Lek i niepokój;
  • Trudność zapanowania nad gniewem;
  • Utrata zainteresowania aktywnościami, które wcześniej sprawiały przyjemność;
  • Skoncentrowanie na przeszłości i przeszłych niepowodzeniach;
  • Myśli o śmierci lub myśli samobójcze.

 

 

60-100% chorych na depresje jest bezrobotnych – to najwyższy wskaźnik wśród wszystkich innych chorób

 

 

 

Możliwe fizyczne objawy:

 

  •  Bezsenność lub nadmierna senność;
  • Obezwładniające zmęczenie;
  • Nadmierny lub zbyt mały apetyt;
  • Przybieranie na wadze lub utrata wagi;
  • Trudności z koncentracją i podejmowaniem decyzji
  • Bóle, których przyczyn nie można zdiagnozować.

    U dzieci depresja może objawiać się odmową chodzenia do szkoły, unikaniem przyjaciół i aktywności.  

     

     

    Według szacunków Światowej Organizacji (WHO), depresja i zaburzenia lękowe kosztują światową gospodarkę 1 bilion USD z powodu niezdolności chorych do pracy.


    Przyczyny i czynniki ryzyka depresji

                                                                              

    Hugh Laurie, aktor, filmowy dr House

     

    Zarażałem [depresją, rozpaczą] wszystkich: moją rodzinę, przyjaciół.

    Byłem dla nich wszystkich prawdziwym bólem dupy”

     

     

     

    Nie ma jednej przyczyny depresji. Przyjmuje się, że główną rolę odgrywają zaburzenia chemiczne pracy mózgu, zaburzenia hormonalne, a także podłoże genetyczne.

    Inne czynniki ryzyka:

     

    • Niska samoocena;

    • zaburzenia lękowe, osobowość „borderline”, post-traumatic stress disorder (PTSD);

    • fizyczne lub seksualne nadużycia;

    • chroniczne choroby;

    • nadużywanie alkoholu lub narkotyków;

    • niektóre lekarstwa

    • depresje w rodzinie

     

     


    Depresja - czarny pies nocy

     

     

    „Depresja boli. To „czarny pies” nocy, który okrada Cię z radości, niepokój ducha który nie daję Ci zasnąć. To demon w samym środku dnia, którego nikt poza Tobą nie widzi, mrok który widzą tylko Twoje oczy” (Williams, Tesdale, Segal, Kabat- Zinn, 2016, s. 11).

    Opis ten w dużym stopniu unaocznia doświadczenie towarzyszące osobom dotkniętym depresją. Niepokojący jest fakt, że coraz więcej osób cierpi z powodu zaburzeń nastroju, w tym głównie depresji. Badania epidemiologiczne ujawniły, że rozpowszechnienie w ciągu życia może osiągać niemal 17%. Depresję zwaną inaczej zaburzeniem afektywnym jednobiegunowym lub zaburzenie depresyjne nawracające częściej cierpią kobiety niż mężczyźni (Butcher, Hooley, Mineka, 2017).


     

     

    Winston Churchill, premier rządu Wielkiej Brytanii w czasie II wojny światowej:

     

    Wydaje się, że mój „czarny pies” trzyma się teraz ode mnie z daleka – jakaż do ulga. Obraz znów nabrał kolorów.

    *

                Nie lubię stać na burcie okrętu i wpatrywać się w wodę. Chwila – i wszystko może się skończyć.

    Wystarczy tylko kilka kropli rozpaczy.

     

     

     

    Depresja atakuje emocje

     

    Czym jest zatem depresja? W powszechnym rozumieniu termin ten wskazuję na to, że ktoś ma „chandrę”, czy też jest bardziej niż zwykle przygnębiony. Taki sposób rozumienia pomija jednak złożoną naturę tego zaburzenia. Wśród objawów depresji poza obniżonym nastrojem możemy wyróżnić kilka obszarów funkcjonowania, na których pozostawia ona swoje piętno. W sferze emocjonalnie dominujące emocje to smutek, poczucie beznadziejności, a także poczucie winy. Wiele osób zgłasza większą drażliwość, ujawniającą się w postaci skłonności do reagowania na różne wydarzenia wybuchami złości, czy przesadnego poczucia frustracji w odniesieniu do błahych spraw. Czasem „emocje” schowane są za skargami somatycznymi, takimi jak różnie umiejscowione bóle.


     

    Depresja zaczernia myśli

     

    W sferze myślenia charakterystyczne są negatywne myśli o sobie, które obejmuję nierealistycznie negatywną ocenę własnej wartości czy bezustanne wytykanie sobie nawet najdrobniejszych błędów. Negatywne ocena bieżących doświadczeń stanowi kolejną typową cechę depresyjnego umysłu. W tym rodzaju myślenia uwaga skierowana jest na negatywne aspekty wydarzeń przy jednoczesnym ignorowaniu pozytywnych albo interpretowanie wydarzeń, jako jednoznacznie negatywnych. Negatywne myśli o przyszłości, czyli wizja jutra pełnego niepowodzeń i katastrof dopełnia charakterystyczne dla depresji myślenie.

    W najbardziej skrajnych przypadkach takie poczucie beznadziejności może prowadzić do myśli o śmierci, myśli samobójczych lub prób samobójczych. Do objawów fizjologicznych występujących w depresji należy bezsenność (problemy z zaśnięciem, budzenie się w nocy lub budzenie się nad ranem i trudność z ponownym zaśnięciem) lub nadmierna senność.


     

    Depresja odbiera energię

     

    Zmiany apetytu mogą polegać na jego zmniejszeniu lub zwiększeniu. Często spotykane jest uczucie zmęczenia, znużenia czy braku energii, mimo braku wysiłku fizycznego. Bywa tak, że codzienne czynności, takie jak ubieranie i mycie stają się wyczerpujące i zajmują znacznie więcej czasu niż zwykle. Wielu pacjentów opisuje obniżenie zdolności do myślenia, koncentracji czy podejmowania decyzji nawet w drobnych sprawach. Konsekwencją zmian w zakresie myśli, nastroju oraz fizjologii są zmiany w zachowaniu osoby dotkniętej depresją.

    Znaczne zmniejszenie aktywności czy izolowanie się od innych ludzi może stanowi jeden z objawów, który jest zauważalny dla otoczenia. U wielu osób występują problemy z mobilizowaniem się do działania i niska motywacja. Zmiany psychoruchowe obejmują spowolnienie, np. mówienie wolniej lub ciszej, wolniejszy ruch oraz pobudzenie np. trudności w usiedzeniu w jednym miejscu, dotykanie czy skubanie różnych części garderoby, skóry, przedmiotów. W przypadku tego objawu istotne są nie tylko subiektywne odczucia, ale także zmiany zauważalne dla innych osób.


     

     

     

    Gwinet Paltrow”, aktorka

     

    Przeżyłam jeden z najciemniejszych, najbardziej bolesnych, wyniszczających momentów w moim życiu.

    Czułam się jak zombi. Nie miałam dostępu do mojego serca. Nie miałam dostępu do moich uczuć.

     

     

     

     

     

    Depresja obniża nastrój

     

    Na zakończenie długiej listy objawów należy wspomnieć o bardzo ważnym symptomie depresji, a mianowicie o trudności w odczuwaniu przyjemności i zmniejszeniu zainteresowania czynnościami, które wcześniej były ocenianie, jako przyjemne (Heitzman, 2017). Przyczynowość ma tutaj charakter cyrkularny, co oznacz, że poszczególne objawy wpływają na siebie np. negatywne myśli o przyszłości, powodują, że nie podejmujemy aktywności, które mogłyby poprawić samopoczucie, co obniża nastrój i powoduje jeszcze większą izolację, co nasila negatywne myśli osobie i tak dalej i tak dalej. Możemy to nazwać spiralą obniżania nastroju (Padesky, Greenberger, 2017). Utrzymywanie się pięciu lub więcej opisanych wyżej objawów przez okres 2 tygodni przez większość czasu jest ważnym sygnałem, aby zgłosić się po pomoc do profesjonalisty.


     

    Depresję można pokonać

     

    Na szczęście osobom w depresji można pomóc. Do najskuteczniejszych metod leczenia należą terapia poznawcza, leczenie farmakologiczne, terapia interpersonalna, czyli służąca poprawie relacji z ludźmi oraz tzw. aktywizacja behawioralna. Wiele badań wskazuje, że najskuteczniejszą formą terapii jest połączenie terapii poznawczej z aktywizacjom behawioralną, czyli terapia poznawczo-behawioralna (Padesky, Greenberger, 2017).

    Leczenie farmakologiczne, bez włączenia strategii psychologicznych zwiększa ryzyko nawrotu zaburzenia. Coraz bardziej popularną formą terapii depresji jest także terapia poznawcza oparta na uważności (MBCT) (Williams i in., 2016). Terapia poznawczo-behawioralna oraz wyżej wymienione podejście bazujące na praktykach medytacji uważności są rekomendowane przez Narodowy Instytut Zdrowia i Doskonałości Klinicznej Wielkiej Brytanii (NICE).

    Leczenie farmakologiczne jest szczególnie zalecane w przypadku nasilonych objawów depresji. Decyzję odnośnie włączenia farmakoterapii należy podjąć wspólnie z lekarzem psychiatrą. Najczęściej stosowane są leki z grupy SSRI, czyli inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny. Leki przeciwdepresyjne trzeba zazwyczaj przyjmować od dwóch do czterech tygodni, aby uzyskać efekt terapeutyczny (Butcher i in. 2017).


     


     

    Abraham Lincoln, legendarny prezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki

     

    Gdy pogrążysz się w głębinach, a nawet cierpieniach pełnych rozpaczy – pamiętaj, że wkrótce znów poczujesz się lepiej

     

     

     

     

    Literatura:

    Bucher, J., Hooley, J., Mineka, S. (2017). Psychologia Zaburzeń. Sopot: GWP

    Heitzman, J. (red). (2017). Zaburzenie depresyjne. DSM-5 Selections. Wrocław: Edra Urban&Partner

    Padesky, Ch., Greenberger, D. (2017). Umysł ponad nastroje. Zmień nastrój poprzez zmianę sposobu myślenia. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

    Williams, M., Teasdale, J., Segal, Z., Kabat-Zinn, J. (2016). Świadomą drogą przez depresję. Wolność od chronicznego cierpienia. Warszawa: Czarna Owca

    https://www.nice.org.uk/guidance/cg90/chapter/1-Guidance


    Model poznawczy depresji wg A. Beck'a

    Przenieś terapię do domu

    Terapia w zaciszu domu, w dogodnym dla Ciebie terminie. Dyskretnie i profesjonalnie.

    Umów się na wizytę online
    Masz pytania? Napisz.
    MyWay - Specjalistyczna Klinika Psychoterapii i Psychiatrii Online
    * pola wymagane

    Informacje o cookies

    Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych w naszym serwisie, dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies użytkownik może kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies.

    OK, rozumiem i akceptuję