Lęk uogólniony

 

 



Zaburzenia lękowe

 

 

Zaburzenia lękowe uogólnione – to podstępny GAD

 


Każdy czasem się martwi. Lęk i niepokój to emocje adaptacyjne,

które pozwalają przygotować się do ewentualnych przyszłych zagrożeń.

Są jednak osoby, które doświadczają nasilonego napięcia i martwią się „za bardzo”.

 

 

Martwią się o sprawy, które w rzeczywistości nie są aż tak ważne, lub o rzeczy, które z dużym prawdopodobieństwem nigdy nie będą miały miejsca. W takich przypadkach diagnozuje się zaburzenie lękowe uogólnione (ang. Generalized Anxiety Disorder). Badania osobistych oraz ekonomicznych konsekwencji tego zaburzenia wykazały, że dotknięte nim osoby doświadczają podobnego obniżenia jakości życia oraz zakłócenia funkcjonowania w rolach społecznych i zawodowych, jak ludzie cierpiący z powodu ciężkiej depresji (Bucher i in., 2017).

 

Zaburzenie lękowe uogólnione to taki podstępny GAD,

który odbiera radość chwili obecnej

i wtrąca do pełnego zagrożeń i niebezzeństw iluzorycznego świata,

który powstał w myślach i wyobraźni.

 

 

 

Jakie objawy charakteryzują zaburzenie lękowe uogólnione? Po pierwsze martwienie się i odczuwanie obaw dotyczących codziennych wydarzeń i trudności. Martwianie jest zjawiskiem powszechnym, każdy czasem się martwi, jednak osoby cierpiące z powodu lęku uogólnionego oceniają swoje obawy jako trudniejsze do opanowania i mniej podatne na zmianę (Wells, 2010).

Doświadczenie braku kontroli nad zmartwieniami powoduje, że pojawiają się katastroficzne interpretacje tego procesu, typu: „Zwariuję od tego!”, „Moich obaw nie da się opanować”, „Martwienie się zniszczy moje życie”. Z drugiej strony osoby z GAD-em wierzą, że zamartwianie jest przymiotem odpowiedzialnej osoby, pomaga im rozwiązywać problemy czy daje złudzenie kontrolowania sytuacji. Niektórzy twierdzą, że muszą mieć zawsze pewność i martwią się tak długo, aż poczują się pewnie.

 

 

 

Przygotowywanie się do wszystkich

ewentualnych katastrof,

oznacza ciągłe rozmyślanie o najgorszym,

a w konsekwencji nasila napięcie i niepokój (Leahy 2010).

 

Odczuwanie napięcia psychicznego może wręcz osiągać stan, wrażenie, znalezienia się „na krawędzi”. Doświadczane emocje wiążą się ze wzbudzeniem tzw. autonomicznego układu nerwowego, co skutkuje objawami fizjologicznymi, takimi jak: przyspieszone bicie serca lub wrażenie jego ciężaru, pocenie się, drżenie oraz suchość w jamie ustnej. Wśród objawów fizjologicznych należy także wymienić: napięcie mięśniowe i bóle mięśni, utrudnione oddychanie, uczucie dławienia się („klucha” w gardle), nudności lub nieprzyjemne doznania brzuszne. Niepokój i napięcie z jednej strony powodują trudności z koncentracją (poczucie pustki w głowie), z drugiej strony - zmęczenie. Kiedy do tego dodamy trudności z zasypiania z powodu zmartwień, czy inne zakłócenia związane ze snem, zmęczenie może osiągać poważne rozmiary (Bucher i in, 2017). Trudności z zasypianiem wynikają często z faktu, że w ciągu dnia osoby zamartwiające się stosują liczne strategie odwracania uwagi od myśli za pomocą różnych aktywności. Ta same strategie w większości przypadków trudno jest kontynuować przed zaśnięciem. Próby kontrolowania myśli i zmartwień oraz martwienie się, jak nieprzespana noc wpłynie na efektywność w pracy itp. powodują niepokój lub lęk, utrudniający zasypianie.

 

Terapia poznawczo-behawioralna staje się coraz bardziej skuteczną formą

leczenia zaburzenia lękowego uogólnionego.

 

Zazwyczaj terapia obejmuje połączenie technik behawioralnych (relaksacja) oraz technik poznawczych, których celem jest rozpoznawanie nieadaptacyjnych przekonań, zniekształceń myśli oraz redukcję katastroficznego myślenia na temat przyszłości (Bucher i in., 2017). Narodowy Instytut Zdrowia i Doskonałości Klinicznej Wielkiej Brytanii (NICE) poza wyżej wymienioną terapią, w przypadku mniej nasilonych objawów rekomenduje także psychoedukację, monitorowanie aktywności oraz poradniki samopomocowe tzw. individual guided self-help. Na polskim rynku jest dostępny podręcznik Robert’a Leahy pod symbolicznymi tytułem „Lekarstwo na zmartwienia. Jak w siedmiu krokach osiągnąć wewnętrzną harmonię”.

 

Uogólnione zaburzenie lękowe (ang. GAD - Generalized Anxiety Disorde) to nadmierny lęk oraz trudne do opanowania, nadmierne zamartwianie się.

Zamartwianiu się towaryszą objawy somatyczne:

 

  • napięcie mięśniowe

  • niepokój/nerwowość

  • drażliwość

  •  męczliwość

  • problemy ze snem.

 

Leczenie farmakologiczne koncentruje się głównie wokół łagodzenia czynnościowych problemów fizycznych. Najczęściej w takich przypadkach stosowane są leki z grupy benzodiazepin (anksjolityków), takie jak alprazolam ( Xanax, Afobam) czy clonazepan, których celem jest odprężenie i zredukowanie napięcia. Niestety ich poważną wadą jest fakt, że mogą one uzależniać psychicznie i fizycznie. W leczeniu zaburzenia lękowego uogólnionego wykorzystywane są także leki przeciwdepresyjne, które mają lepszy wpływ na psychologiczne objawy tego zaburzenia, niemniej jednak na efekty działania tej grupy leków trzeba czekać kilka tygodni (Bucher i in., 2017).

 

Jeśłi chodzi o treść martwienia się, nie ma ważnych różnic między zwykłym martwieniem się a chorobliwym zamartwianiem się.

Kategorie:

  • rodzina/dom/relacje z innymi

  • finanse

  • praca/szkoła

  • chorba/obrażenia ciała/zdrowie

  • inne - przyszłość, nie zdążymy na czas, katastrofy, wojny.

 

Literatura:

Bucher, J., Hooley, J., Mineka, S. (2017). Psychologia Zaburzeń. Sopot: GWP

Leahy, R., (2010). Lekarstwo na zmartwienia. Jak siedmiu krokach osiągnąć wewnętrzną harmonię. Warszawa: Fraszka edukacyjna.

Wells, A., (2010). Terapia poznawcza zaburzeń lękowych. Praktyczny podręcznik i przewodnik po teorii. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

https://www.nice.org.uk/guidance/cg113/chapter/1-Guidance


 


Model poznawczy lęku uogólnionego

Model poznawczy uogólnionego zaburzenia lękowego (na podstawie Wells, 1995)

 

Przenieś terapię do domu

Terapia w zaciszu domu, w dogodnym dla Ciebie terminie. Dyskretnie i profesjonalnie.

Umów się na wizytę online
Masz pytania? Napisz.
MyWay - Specjalistyczna Klinika Psychoterapii i Psychiatrii Online
* pola wymagane

Informacje o cookies

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych w naszym serwisie, dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies użytkownik może kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies.

OK, rozumiem i akceptuję