Napady paniki

Znajdź psychoterapeutę, specjalizującego się w leczeniu napadów paniki.

 

Zadzwoń lub napisz

 

 

 


ATAK PANIKI

Około 85% osób doświadczających napadów paniki regularnie trafia na ostry dyżur lub do gabinetów lekarskich, zgłaszając problemy kardiologiczne, neurologiczne lub oddechowe.

 

 

Po czym więc poznać zaburzenie paniczne?


Zaburzenie paniczne



Według kryteriów DSM-5 (Dignostic and Statistical Manual of Mental Disorders) zaburzenie paniczne charakteryzuje się występowaniem nawracających i nieoczekiwanych ataków paniki. Przez napad rozumiane jest odczuwanie silnego lęku lub dyskomfortu, którym towarzyszą przynajmniej 4 z 13 objawów somatycznych, takich jak:

 

  • uczucie nierównego lub przyspieszonego bicia serca;
  • pocenie się;
  • poczucie dławienia się;
  • drżenie lub dygotanie;
  • spłycenia oddechu lub duszności;
  • depersonalizacja (poczucie odrętwienia i poczucie, że nie jest się sobą);
  • ból lub dyskomfort w klatce piersiowej;
  • nudności lub ból brzucha;
  • zawroty głowy lub poczucie zbliżającego się zasłabnięcia i omdlenia;
  • dreszcze lub uczucia gorąca;
  • parastezje (poczucie odrętwienia lub mrowienia);
  • poczucie nadchodzącej śmierci;
  • obawa przed utratą kontroli.

(APA, 2015).

 

Kolejne kryterium dotyczy następstw napadu, czyli stale utrzymującej się obawy lub niepokoju o wystąpienie kolejnych napadów paniki tzw. lęk przed lękiem lub przed konsekwencjami kolejnego napadu  np. lęk przed utratą kontroli i panowania nad sobą, obawa wystąpienia zawału serca czy uczucie utratu zmysłów i racjonalności zachowań.  W konsekwencji napadu dochodzi do unikania sytuacji, które mogłyby wywołać panikę, np. izolowanie się, unikanie spotkań z innymi, nieznanych sytuacji czy nawet rezygnacja ze spacerów i aktywności fizycznej. Objawy te muszą utrzymywać się miesiąc lub dłużej. Istotnym elementem diagnozy jest wykluczenie, że napad został spowodowany fizjologicznym działaniem substancji (np. substancji nadużywanej, przyjmowanego leku) lub stanem ogólnomedycznym (nadczynnością tarczycy, schorzeniem układu krążenia).

 

Napady paniki są krótkie, ale zwykle bardzo intensywne i tym różnią się od napadów lęku, które nie rozpoczynają się tak gwałtownie i trwają dłużej. Napady paniki mogą trwać od kilku do kilkunastu minut, osiągając maksymalne nasilenie w ciągu pierwszych dziesięciu minut. Symptomy zwykle zmniejszają natężenie po około 20-30 minutach.

 

 

Czynniki predysponujące i podtrzymujące napady paniki


 

Na pytanie, dlaczego tylko u części osób rozwija się pełnoobjawowe zaburzenie, można udzielić odpowiedzi odwołując się do kilku teorii.


 

Badania nad warunkowaniem klasycznym ujawniają, że ważną rolę w rozwoju zaburzenia panicznego odgrywa uczenie się.
 

Zgodnie z tą teorią, jeśli w pierwszym ataku paniki neutralny bodziec wewnętrzny, np. bicie serca lub bodziec zewnętrzny wywołał lęk, to następnym razem, kiedy będziemy doświadczać np. silniejszego bicia serca, może znowu pojawić się reakcja lękowa. Im silniejsza panika za pierwszym razem, tym silniejsze uczenie się reakcji lękowej na ten konkretny bodziec. Mózg uczy się reagować na pewne sygnały-bodźce, niezależnie od świadomości (bez udziału kory mózgowej, czyli świadomej oceny czy bodziec jest groźny, czy nie), stąd napady paniki, które pojawiają się znikąd, czy też nocne napady paniki.  Jedna z teorii głosi, że rozwój zaburzenia panicznego wynika z nadwrażliwości i nadmiernej aktywacji tzw. sieci lęku, która znajduje się części mózgu zwanej ciałem migdałowatym. Nadmierna wrażliwość tego obszaru jest w pewnym stopniu dziedziczona, ale może również wynikać z powtarzających się stresujących zdarzeń życiowych, szczególnie w okresie dzieciństwa. (Butcher i in., 2017).
 

Czynnik ten powoduje, że niezagrażające objawy, ignorowane przez większość osób z podatnością odbierane są jako niebezpieczne i wyzwalają napady paniki. To nadawanie znaczenia, czyli myśl typu „dzieję się ze mną coś dziwnego”, „nie mogę oddychać”, powoduje, że lęk nasila się, a wraz z nim reakcje fizjologiczne, typu szybsze bicie serca, utrudnione oddychanie, nudności itp. Katastroficzna interpretacja objawów somatycznych lęku typu: “zaraz mogę umrzeć, stracić przytomność czy grozi mi zawał” powoduje, że jednostka zaczyna stosować, różne tzw. zachowania zabezpieczające, mające na celu uspokojenie się.

 

Najczęstszym jest uspokajanie oddechu poprzez głębsze oddychanie, które może prowadzić do zjawiska hiperwentylacji, nasilającego objawy somatyczne. Do innych zachowań zabezpieczających należą badanie ciśnienia krwi, unikanie wysiłku fizycznego, picie wody czy zażywanie leków uspokajających.




To, że wyobrażana katastrofa nie wystąpiła, jest błędnie przypisywane zachowaniom zabezpieczającym - odrzucane są wyjaśnienia, że lęk nie prowadzi do zawału czy zwariowania. Powyższy opis stanowi tzw. błędne koło napadów paniki w ujęciu poznawczym.


 

ZAREZERWUJ WIZYTĘ



Literatura


Faretta, E. Ataki Panki: terapia EMDR vs CBT.
Knap, Ł. (2018). ATAK PANIKI. 
Kino53(607), 72-72.

Napady paniki - leczenie i psychoterapia

Napady paniki - warto o tym wiedzieć

Co to jest panika?

Atak paniki to stan charakteryzujący się silnie intensywnym odczuwaniem lęku, który wręcz nas obezwładnia.

Podczas ataku paniki nasze myśli, zdolność do logicznego rozumowania oraz postrzeganie rzeczywistości przejmuje jedynie lęk. Panika całkowicie zaburza naszą percepcję i zaburza koncentrację. Panika przejawia się również jako strach, przed tym, że zaraz „zwariujemy” i stracimy kontrolę nad sobą.

Jak wygląda atak paniki?

Atak paniki może pojawić się niespodziewanie, bez żadnej wyraźnej przyczyny. Podczas paniki odczuwany jest silny lęk, który bezpośrednio wiążę się z silnymi objawami naszego ciała.

Mogą pojawić się silne duszności, brak możliwości zaczerpnięcia powietrza, wrażenie ściśniętej klatki piersiowej, uderzenia gorąca oraz zawroty głowy. Z powodu silnego lęku przyspieszona akcja serca może powodować wrażenie, że wyskoczy nam ono z piersi.

Intensywność wszystkich uczuć sprawia, że mamy wrażenie, że zaraz stanie się coś strasznego. Atak paniki trwa najczęściej od kilku minut do pół godziny,  po czym najczęściej ustępuje - po takim ataku lęku osoba czuje się wyczerpana i osłabiona, a także może doświadczać wrażenia odrealnienia rzeczywistości.

Jak pozbyć się ataku paniki?

Podczas ataku paniki bardzo ważne jest przekierowanie uwagi z objawów fizycznych i lęku w stronę innych bodźców. Można na przykład próbować włożyć dłonie pod strumień lodowatej wody lub oddychać do papierowej torebki, która pozwoli zapobiec hiperwentylacji.

Hiperwentylacja pojawia się w odpowiedzi na uczucie duszności i polega na szybkim oddychaniu oraz łapaniu powietrza.  Przez przewentylowanie i dostarczenie dużej ilości tlenu do mózgu, mogą pojawić się zawroty głowy, a nawet omdlenia.

Aby wyciszyć atak paniki bardzo ważne jest stosowanie odpowiednich technik oddechowych, zwłaszcza oddechu przeponowego, który pozwala na rozluźnienie klatki piersiowej, a tym samym całego ciała. Oddychanie do brzucha pozwala odzyskać kontrolę nad swoim oddechem, co jest kluczowe, ponieważ w ataku paniki najczęściej występuje irracjonalne przekonanie, że powietrze nie dociera do naszych płuc i zaraz się udusimy.

Jak reagować na atak paniki w otoczeniu?

Jeśli widzimy, że w naszym otoczeniu ktoś doświadcza ataku paniki bardzo ważne jest uspokojenie go, dotyk czy przytulenie. Uważna obecność, zapewnienie poczucia bezpieczeństwa oraz ukierunkowanie uwagi z odczuwania lęku na rozmowę potrafi uspokoić i załagodzić atak paniki.

Najważniejsze to nie wyśmiewać i nie lekceważyć komunikatów wysyłanych przez osobę, która ma właśnie napad paniki, ponieważ może to tylko zaostrzyć cały przebieg ataku.

Napady panikiZnajdź psychoterapeutę, specjalizującego się w leczeniu napadów paniki. Zadzwoń lub napisz
Masz pytania? Napisz.
MyWay - Specjalistyczna Klinika Psychoterapii Online
Kod captcha
* pola wymagane

Nasza strona korzysta z cookies. Jesli wyrażasz na to zgodę kontynuuj przeglądanie. 

OK, rozumiem i akceptuję